Tiêu chuẩn IEC 62116 trong hệ thống điện năng lượng mặt trời

Trong quá trình lắp đặt và vận hành hệ thống điện mặt trời hòa lưới, an toàn điện luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu để bảo vệ cả người dùng lẫn hạ tầng lưới điện quốc gia. Một trong những chứng chỉ kỹ thuật quan trọng nhất mà mọi chủ đầu tư và kỹ thuật viên cần đặc biệt lưu tâm chính là tiêu chuẩn IEC 62116. Hãy cùng Điện Mặt Trời KITAWA tìm hiểu chi tiết khái niệm, phạm vi áp dụng và ứng dụng thực tế của tiêu chuẩn này trong hệ thống điện mặt trời. 

Tiêu chuẩn IEC 62116 là gì?

IEC 62116 (tên đầy đủ: Utility-Interconnected Photovoltaic Inverters – Test Procedure of Islanding Prevention Measures) là bộ quy trình thử nghiệm quốc tế dùng để đánh giá khả năng chống đảo lưới (Anti-islanding) của Inverter.

IEC 62116 là tiêu chuẩn bắt buộc đối với hệ thống điện mặt trời

Tiêu chuẩn này quy định Inverter phải phát hiện sự mất lưới và tự động ngừng phát điện trong vòng tối đa 2 giây. Inverter đạt chuẩn IEC 62116 mang lại ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong vận hành thực tế:

• Bảo vệ nhân viên điện lực: Khi lưới điện bị ngắt để sửa chữa, nếu Inverter không tự ngắt và vẫn đẩy điện ngược ra đường dây, các kỹ thuật viên điện lực có thể bị điện giật gây nguy hiểm đến tính mạng.

• Ngăn ngừa cháy nổ thiết bị: Khi lưới điện có lại (reclosing), nếu Inverter đang phát điện không cùng pha với lưới, hiện tượng xung đột điện áp cực mạnh sẽ xảy ra, có thể làm cháy nổ Inverter và các thiết bị điện trong nhà.

• Điều kiện nghiệm thu hòa lưới: Tại Việt Nam, IEC 62116 là hồ sơ kỹ thuật bắt buộc để điện lực kiểm tra trước khi lắp đặt công tơ hai chiều cho hộ gia đình và doanh nghiệp.

Để đạt được chứng chỉ này, Inverter phải vượt qua các bài kiểm tra mô phỏng tải cân bằng (Resonant load). Inverter phải chứng minh được khả năng ngắt kết nối ngay cả khi công suất phát ra từ tấm pin mặt trời đang bằng đúng với công suất tiêu thụ của tải tại thời điểm mất lưới. 

Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn IEC 62116

Nắm rõ phạm vi áp dụng tiêu chuẩn IEC 62116 là điều kiện tiên quyết để đảm bảo hệ thống điện mặt trời của bạn vận hành an toàn và đúng quy định pháp lý. Tiêu chuẩn này không chỉ dành cho các nhà sản xuất mà còn là kim chỉ nam cho các đơn vị lắp đặt và chủ đầu tư khi lựa chọn thiết bị hòa lưới.

Dưới đây là chi tiết các trường hợp và lĩnh vực bắt buộc phải áp dụng tiêu chuẩn chống đảo lưới này:

Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn IEC 62116

Đối tượng áp dụng trực tiếp

Tiêu chuẩn IEC 62116 tập trung vào các thiết bị thực hiện chức năng biến đổi và điều phối năng lượng giữa giàn pin và lưới điện:

• Inverter hòa lưới: Áp dụng cho tất cả các dòng Inverter từ 1 pha đến 3 pha.

• Inverter Hybrid: Trong chế độ hòa lưới, các bộ Inverter Hybrid cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt khả năng tự ngắt khi mất lưới để bảo vệ an toàn cho hệ thống.

• Các hệ thống PV hoạt động song song: Bất kỳ thiết bị nào có chức năng đẩy điện ngược lên lưới điện công cộng đều nằm trong phạm vi điều chỉnh của IEC 62116.

Các lĩnh vực ứng dụng thực tế

Chứng chỉ IEC 62116 xuất hiện xuyên suốt trong vòng đời của một dự án điện mặt trời:

• Chứng nhận chất lượng quốc tế: Đây là bài kiểm tra bắt buộc để các tổ chức uy tín như TÜV, UL, hay CE cấp dấu chứng nhận hợp quy cho sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

• Thủ tục đấu nối tại Việt Nam: Đối với các dự án điện mặt trời mái nhà, EVN yêu cầu Inverter phải có biên bản thử nghiệm (Test Report) đạt chuẩn IEC 62116 mới chấp nhận ký hợp đồng mua bán điện và lắp đặt công tơ hai chiều.

• Dự án thương mại & công nghiệp (C&I): Trong các nhà xưởng hoặc tòa nhà, IEC 62116 là tiêu chuẩn an toàn điện cốt lõi để phòng tránh rủi ro cháy nổ và bảo vệ hạ tầng điện nội bộ khi có sự cố từ lưới điện tổng.

Tiêu chí đánh giá thiết bị đạt chuẩn IEC 62116

Để được cấp chứng chỉ IEC 62116, inverter năng lượng mặt trời phải vượt qua các bài kiểm tra thực nghiệm khắt khe. Dưới đây là bảng tổng hợp các tiêu chí đánh giá quan trọng mà một Inverter đạt chuẩn chống đảo lưới bắt buộc phải đáp ứng:

Ứng dụng của tiêu chuẩn IEC 62116 trong hệ thống điện mặt trời

Áp dụng tiêu chuẩn IEC 62116 không chỉ là hoàn thiện hồ sơ pháp lý mà còn là nền tản để đảm bảo một hệ thống điện mặt trời vận hành an toàn và bền bỉ. Dưới đây là 4 ý nghĩa thực tiễn quan trọng nhất mà tiêu chuẩn này mang lại:

Tiêu chuẩn IEC 62116 giúp loại bỏ rủi ro an toàn điện

Loại bỏ rủi ro đảo lưới nguy hiểm

Đây là ý nghĩa quan trọng nhất của IEC 62116. Bằng cách bắt buộc Inverter ngắt điện trong vòng 2 giây, tiêu chuẩn này ngăn chặn tình trạng hệ thống điện mặt trời biến thành một nguồn phát độc lập trên đường dây đã ngắt lưới. 

Điều này bảo vệ tuyệt đối cho nhân viên điện lực khi đang bảo trì hệ thống và tránh nguy cơ cháy nổ thiết bị do xung đột điện áp khi lưới điện có trở lại.

Bảo chứng chất lượng từ các thương hiệu hàng đầu

Hầu hết các ông lớn trong ngành Inverter như Huawei, Growatt, GoodWe, Deye, Sungrow... đều coi IEC 62116 là tiêu chuẩn bắt buộc phải có trên Datasheet.

• Sự tin cậy: Thiết bị đạt chuẩn này thường có hệ thống cảm biến và bộ vi xử lý cực nhạy để phát hiện các biến động nhỏ nhất của lưới điện.

• Độ bền linh kiện: Khả năng ngắt mạch chính xác giúp bảo vệ các linh kiện công suất bên trong Inverter khỏi các cú sốc điện khi lưới điện chập chờn.

Điều kiện tiên quyết để hòa lưới EVN

Tại Việt Nam, nếu thiếu biên bản thử nghiệm (Test Report) đạt chuẩn IEC 62116, dự án điện mặt trời của bạn sẽ không được chấp nhận nghiệm thu để lắp đặt công tơ hai chiều.

• Tuân thủ TCVN: Tiêu chuẩn này tương thích hoàn toàn với các quy định kỹ thuật về đấu nối điện mặt trời mái nhà của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

• Giá trị bán điện: Chỉ những hệ thống an toàn theo chuẩn IEC mới đủ điều kiện để ký kết các hợp đồng mua bán điện (PPA) lâu dài.

Đảm bảo chất lượng điện năng ổn định

Tiêu chuẩn quy định thời gian trễ tái kết nối ít nhất 30 giây. Ý nghĩa thực tế là giúp hệ thống nhận biết lưới điện đã thực sự ổn định hay chưa trước khi hòa lưới trở lại. Điều này giúp dòng điện trong nhà bạn không bị nhấp nháy và bảo vệ các thiết bị điện tử nhạy cảm.

Inverter đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn IEC 62116 không chỉ là tuân thủ quy định nghiêm ngặt của ngành điện lực mà còn là giải pháp bảo vệ tối ưu cho tài sản và tính mạng con người. Đây chính là quy định an toàn giúp hệ thống điện mặt trời của bạn vận hành an toàn và bền bỉ. Nếu bạn có nhu cầu lắp đặt hệ thống điện mặt trời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, vui lòng liên hệ với Điện Mặt Trời KITAWA để được tư vấn và báo giá chi tiết.